Compliment voor een kind: 25 oprechte woorden

Het mooiste compliment voor een kind raakt iets dat dieper zit dan een prestatie. Het gaat niet over wat een kind heeft gedaan, maar over wie het is. Ik schreef deze pagina omdat ik merk dat ik zelf vaak op de automatische piloot zeg dat iets goed gemaakt is, terwijl het kind tegenover me eigenlijk gezien wil worden. Hieronder staan 25 complimenten die ik bewaar voor de momenten dat ik wil dat een woord blijft hangen.

De zinnen zijn bedoeld voor ouders, leerkrachten, opa’s en oma’s, tantes, ooms, buurvrouwen en iedereen die af en toe iets warms wil meegeven aan een kind. Sommige zijn voor de kleine kinderen die nog op schoot passen. Andere voor pubers die doen alsof ze geen complimenten meer willen, maar er net zo hard naar verlangen.

Waarom een compliment voor een kind zo veel doet

Kinderen zijn nog bezig hun innerlijke stem te vormen. Die stem bestaat uit alle dingen die wij tegen ze zeggen, en uit de manier waarop wij naar ze kijken. Een compliment voor een kind dat oprecht is, blijft daar wonen. Niet alleen vandaag, maar jaren later. Ik herinner me nog precies wat mijn juf van groep zes ooit tegen me zei, en hoe dat ene zinnetje me door een vervelende week heeft geholpen.

Onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut laat zien dat kinderen die regelmatig gezien worden in wie ze zijn, een steviger zelfbeeld ontwikkelen dan kinderen die vooral op prestaties worden aangesproken. Dat is precies het verschil tussen “wat goed dat je een tien hebt” en “wat fijn dat je doorzet, ook als het moeilijk wordt”.

Het verschil tussen complimenten over wie iemand is en wat iemand doet

Een compliment over een tekening verdwijnt zodra de tekening verfomfaaid op de keukentafel ligt. Een compliment over de manier waarop een kind iets bedacht heeft, blijft. Ik probeer dat verschil voor mezelf te onthouden door me één vraag te stellen voor ik iets zeg: zou dit ook waar zijn als de tekening minder mooi was geworden?

Vaak is het antwoord ja. Want het gaat niet om het resultaat. Het gaat om de aandacht, de zorg, het geduld of de moed waarmee iets is gemaakt. Daar zit het echte compliment.

25 oprechte complimenten voor een kind

Complimenten voor kleine kinderen (peuter en basisschool onderbouw)

1. Wat fijn dat ik mag zien hoe jij dat doet.
2. Jij ziet dingen die andere mensen vergeten.
3. Met jou erbij wordt alles een beetje gezelliger.
4. Ik hou ervan hoe rustig je kan worden als je ergens mee bezig bent.
5. Je hebt zulke mooie ideeën dat ik soms moet lachen van blijdschap.
6. Jij past helemaal bij jezelf, en dat is precies goed.
7. Wat lief dat je daaraan dacht voor mij.
8. Ik vind het knap hoe je het opnieuw probeerde nadat het mislukte.

Complimenten voor kinderen op de basisschool (bovenbouw)

9. Jij bent iemand bij wie andere kinderen zich op hun gemak voelen, en dat is een gave.
10. Ik zie dat je nadenkt voordat je iets zegt. Dat is iets waar veel grote mensen nog mee oefenen.
11. Wat goed dat je dat aandurfde, ook toen je een beetje bang was.
12. Je hebt vandaag iets gedaan waar ik trots op ben, en ik wil dat je dat weet.
13. Met jouw vragen leer ik vaak iets nieuws over de wereld.
14. Jij maakt dat een ander kind zich minder alleen voelt.
15. Ik vind je eerlijk, en eerlijk zijn is moeilijker dan het lijkt.
16. Wat je net deed, vraagt lef. Onthou dat van jezelf.

Complimenten voor tieners en pubers

17. Ik weet dat het niet altijd makkelijk is om jezelf te blijven. Jij doet dat wel.
18. Je hebt een eigen smaak, en die mag er zijn. Echt.
19. Ik heb gemerkt dat je trouw bent aan je vrienden, en dat zegt iets over wie jij bent.
20. Jouw mening doet ertoe, ook als die anders is dan die van mij.
21. Ik ben benieuwd naar de mens die jij aan het worden bent.
22. Je kan iets uitleggen op een manier die mij echt iets leert.
23. Wat goed dat je hulp vroeg toen het tegenzat. Dat is sterk, geen zwakte.
24. Ik vind het knap hoe jij omgaat met dingen die niet eerlijk zijn.
25. Je bent precies de juiste persoon om jezelf te zijn.

Wanneer een compliment juist averechts werkt

Niet elk compliment landt zoals je hoopt. Een paar dingen die ik zelf heb geleerd, soms met schade en schande. Een compliment dat altijd komt, betekent op den duur niets. Kinderen voelen dat haarscherp aan. Een compliment dat alleen gaat over uiterlijk legt het idee neer dat dat ertoe doet. Niet doen.

Een compliment in het bijzijn van een ander kind dat het juist moeilijk heeft, kan voor allebei pijnlijk uitpakken. Geef het dan even later, één op één. En een compliment dat je geeft omdat je iets terug wil, dat voelt elk kind. Dan is het geen compliment meer maar een ruil, en die ruil onthouden ze.

Wat juist niet zeggen

“Je bent zo’n braaf meisje” klinkt lief, maar het legt een verwachting op die niet bij elk moment past. “Wat ben je groot” zegt eigenlijk niets persoonlijks. “Je lijkt sprekend op je vader” is geen compliment maar een observatie. En “kijk eens hoe netjes zij dat doet” tegen het ene kind, terwijl een ander erbij staat, doet meer kwaad dan goed.

Beter is iets wat alleen voor dat kind kan kloppen. Specifiek, persoonlijk, en zonder vergelijking.

Een compliment dat blijft hangen

Ik geloof in woorden die je kan bewaren. Een tekening verdwijnt, maar een zin die op een kaart staat, in een lijstje aan de muur of op een mok bij het ontbijt, die blijft erbij. Daarom maak ik bij complimentje.nu ontwerpen die je kan opslaan, delen of laten afdrukken. Niet omdat het moet, maar omdat sommige zinnen een tastbare vorm verdienen.

Als je een compliment voor een kind hebt dat echt past, kan je het in de persoonlijk ontwerp maker zelf vormgeven met een sfeer die bij dat kind past. Een rustige aquarel voor een dromer, iets warms en zacht voor een knuffelkind, iets stoers voor een tiener die doet alsof het niets uitmaakt.

Veelgestelde vragen over complimenten voor een kind

Vanaf welke leeftijd begrijpt een kind een compliment?

Al heel vroeg. Een baby reageert op de toon van een warme stem voordat de woorden iets betekenen. Vanaf een jaar of drie begrijpen kinderen wat je letterlijk zegt, en blijven sommige zinnen al hangen. Het maakt dus niet uit of een kind alles snapt. De boodschap dat het gezien wordt, komt aan.

Kunnen complimenten ook verkeerd uitpakken?

Ja. Vooral complimenten die alleen op resultaat zitten (“je hebt gewonnen”) leggen druk op het volgende moment. Beter zijn complimenten op het proces of op wie het kind is. Dan blijft de waardering staan, ook als er een keer niet wordt gewonnen.

Moet een compliment uniek zijn?

Niet helemaal uniek, wel persoonlijk. “Ik vind het knap hoe jij doorzet” kan je tegen meerdere kinderen zeggen, zolang het waar is voor dat moment en dat kind. Wat een compliment bijzonder maakt is dat het klopt, niet dat het nieuw is.

Hoe vaak mag ik mijn kind complimenten geven?

Zo vaak als het oprecht is. De grens ligt bij ongemeend. Geforceerde complimenten herkennen kinderen onmiddellijk, en die verliezen hun waarde. Eén echt compliment per dag doet meer dan tien voor de vorm.

Tot slot

Een compliment voor een kind is geen beloning, geen smeermiddel en geen opvoedtruc. Het is een moment waarin je zegt: ik zie je, en wat ik zie vind ik mooi. Meer hoeft het niet te zijn. En als je het opschrijft, op een mok zet of inlijst, dan hoort dat kind die zin nog jaren later, ook als jij er niet bij bent. Dat is precies waar ik mijn werk voor doe.